SONUNNAR NEWSLETTER PUBLISHED BY TOBUL STUDENT CLUB
Wam wiwn 1-11 kynnere, 1998 swl
Жизнь.

Сможет ли человечество победить СПИД? Сколько людей сможет выдержать Земля? Существует лм предел жизни человека? -
некоторые вопросы, которые стоят перед наукой биология. Конечно нельзя сказать , что биологи разговаривают на ты с природой, но сделаны очень крупные шаги к пониманию такого явления как жизнь.
Вот, например, один взгляд на проблему: "единица" жизни репликатор - структура которая стремиться сохранить себя, несмотря на IIой закон термодинамики, и создать как можно себя подобных. Много-много лет тому назад первые репликаторы плавали в океане и размножались, пока не оказалось, что они претендуют на одни и те же источники питания и строительные материалы. В этой конкурентной борьбе выживали наилучшие, некоторые стали объединяться, или захватывать других для более эффективных совместных действий. Они начали взаимодействовать друг с другом, вырабатывать все более изощеренные механизмы приспособления. Сейчас мы называем эти репликаторы генами, а сложные системы выживания и размножения, построенные ими - клетками, многоклеточными организмами, растениями, животными и сообществами...
Что такое разум? Почему у собак всегда рождаются только собаки и никогда кошки? Почему растут деревья? Жизнь самое удивительное явление. Может быть в том и заключается смысл жизни - в познании жизни.

Александра Егорова. (НГУ ФЕН IV курс)

Петрова Антонина Николаевна, биолог, Дьокуускайдаа5ы Ботаническай Сад директора, "Женщины -Ученые Якутии" лига президена, Новосибирскайга докторскайын ситиhиилээхтик кoмyскээн олордо5уна научнай, общественнай уонна директор дуоhунаhыгар yлэтин интириэhиргээн сэhэргииргэ кoрдoстyбyт.

-Новосибирскай куоракка Саха сириттэн кэлэн yoрэнэ хаалар студеннар yксyлэрэ кыргыттар буолаллара кистэлэнг буолбатах. Кэлин ба5ар лига чилиэннэ буолааччыларга: лига туох сыаллаах-соруктаах ассоциация буоларый?
-Лига 1995 сыл кулун тутуар 6 кyнyгэр тэриллэн yлэлии сылдьар. Сyрун yлэбит: Учуонай дьахталлар научнай yлэлэригэр уонна олохторугар oйoбyл; манна информационнай, консультационнай, организационнай (билииннэн, сyбэннэн, тэрииринэн) кoмo, научнай конференциялары, семинардары тэрийсээhин киирэр. Лига чилиэннэрин квалификациятын yрдэтии. Уонна сyрyннээн дoссo тoгyл тэриир yлэтэ. Ассоциация5а 21 доктор, 257 кандидат, 2 академик киирэллэр. Быйыл 21 кандидатскай, 5 докторскай кoмyскэннэ. Сыллата бу кoрдoрyy икки тoгyл yрдyy турар.
-Научнай степень тугу биэрэрий?
-Научнай степень учуонай oр сылларга yлэлээбит yлэтин тyмyгэ буолар. Кыра хамнаска соччо улахан эбиллибэт, ол да буоллар директор киhи быhыытынан yлэ5э yлэhит ыларбар научнай степеннээх киhини таларым чуолкай диэхпин син. Эбэтэр холобура быйыл ЯГУуга кандидаттар бары дьиэннэн хааччыллыбыттара. Ырыынак ытарчалыы ылбыт кэмигэр саха дьахтарыгар уонна уопсайынан тыа дьонугар кoмoлоho сатыыбыт. Буор босхо коллективынан тахсан лекция, профилактическай медосмотр, о5олор ЯГУуга туттарсалларыгар предметтарынан косультациялары ыытабыт. Лига5а о5о комиссията диэн баар. О5олор сайынгнгы сынньалангнарын тэрийэринэн дьарыктанар. Бэйэбит о5олорбутугар- лига чилиэннэрин о5олоругар босхо. Учууталлар - лига чилиэннэрэ. Кырыымчык кэмнгэ бу биллэр кoмo буолар. О5оло лаа5ырдарыгар омук тылын уонна музыканы yoрэтэллэр. yoрэ5и дoссo да хангатар ба5а санаа баар.
-О5о иитиитигэр диэн чинчийиилэринэн дьарыктана5ыт дуо?
-Суох...

-...Дьокуускайга фундаментальнай наукалартан Дьокуускайга физика (космофизика, физтех проблем севера, мерзлотоведенние институттара, ЯГУ лабораториялара уо.д.а), математика (институт прикладной математики, ЯГУ кафедралара уонна физика институттара) yчyгэй балаhыанньалаахтар диэххэ сoп. Онтон кэнэ5эскигэ сайдыахтаах генетика (химияны, экономика) соччо биллэ кoстyбэттэр. Бу хайысха5а биhиэхэ туох баарый?
-Дьокуускайга СО РАН филиала институт биологии баар. Институт yyнээйи уонна хамсыыр харамай генетикатынан дьарыктанар лабораториялаах. Япония уонна Америка институттарын кытта бииргэ yлэлэhэр. Американнар Саха Сиригэр эрэ yyнэр yyнээйилэр генофондун хомуйаллар. Сыллата кэлэн бараллар. Дьоппуоннар Саха Сирин тай5атын yoрэтэллэр. Саха Сирин тай5ата Россия тынгата буолар диэххэ сoп. Ылар дааннайдара Россияттан салгыны киртитэр квоталарын атылаhалларын кытта сибээстээх.
-Дьоппуоннар мамонт тилиннэрэр рограммалаах этилэр дии.
-Сылдьыhаллар. Эрэннэрбэттэр. yлэ барар, дoссo yчyгэйдик консервацияламмыт мамонт oлyгyн кohyтэллэр. Дьокуускайга илдьэ кэлэн таможня таhаартарбат оборудованияларын хааллараллар американнары сoхтoрoр: "Биhиэхэ суох аныгы техника Россия кыра куоратыгар тиийэ охсубут!"
-Киэнг кэпсээнгнгит иhин махтал.
-О5олорбут бэрткэ yoрэнэ сылдьар эбиккит. Диринг билиилээх, улахан специалистар буолан тoннoргyтyн yлэ олох суох да буоллар кyyтэбит.
-Аныгы кoрсyoххэ дылы. Доктарскайгытын ВАК бигэргэтэригэр!

Yорэхпин наhаа собулуубун...

Кырачаан уон саастаах студент интервьютун салгыы бэчээттиибит.

...-Yoрэ5ин туhунан тугу кэпсиэн этэй?
-Мин музыкальнай оскуола фортепиано кылааhыгар yoрэнэбин. yoрэхпин наhаа сoбyлyyбyн. Билигин кылааспытыгар алтыа буолан yoрэнэбит. Тyoрт кыыс уонна икки уол.
-Рена, бу оскуола5а хайдах киирбиккиний?
-Аан бастаан, алта сааспар, Дьокуускай таhыгар баар, канадскай дэриэбинэ5э yoрэммитим. Онтон аныгыскы сылыгар ийэбин кытта манна кэлэн туттарсыбытым уонна киирбитим.
-yoрэххин ыарыр5ата5ын дуо?
-Бастакы, иккис кылаастарга син ыарахаттары кoрсoр этим, билигин yчyгэйдик yoрэнэбин, "5"-кэ эрэ yoрэнэр туhугар кыhаллабын.
-Олорор сиргит хайда5ый?
-Интернатка олоробут, условиелара соччото суох, остолобуойга куhа5аннык аhаталлар, кыахтаах о5олор бэйэлэрэ эбии ас атыылаhан аhыыллар. Уопсайбыт эргэ дьиэ, хоспутугар иккиэ буолан олоробут, воспитателлардаахпыт уонна нээнгкэлэрдээхпит.
-Эhиги оскуола5ытыгар ханнык дойдулартан о5олор yoрэнэллэрий, Саха сириттэн уонна бааллар дуо?
-Араас дойду о5олоро бааллар. Кореяттан элбэхтэр, Китай, Россия араас муннуктарыттан кэлэн yoрэнэллэр. Саха сириттэн мин со5отохпун.
-Рена, эн музыканан хас сааскыттан дьарыктана5ыный уонна ким эйигин мангнай музыка5а уhуйбутай?
-Музыканнан мин 4 сааспыттан дьарыктанабын. Мангнай ыллыыр этим. Онтон музыка5а ким уhуйбутай диир буоллахха, мин ийэм уонна а5ам иккиэн ырыаhыттар. Ийэм "Кытыл" трио (Нам) солистката.
-Ханнык композитордар айымньыларын сoбyлээн истэ5иний уонна оонньуугунуй?
-Олус сoбyлээн Ф. Шопены уонна Э. Григы истэбин. Таптаан оонньуур айымньым Э. Грир "Ноктюрна".
-Конкурстарга кыттааччыгын дуо? Туох ситиhиилэрдээххиний?
-Кыттааччыбын. Биэс сааспар Намнга ыытыллыбыт "Сааскы ньургуhуннар" конкурска гран-при ылбытым, "Тyннyк" прогамма5а кыттыыны ыла сылдьыбытым, Саха опернай театрыгар фортепиана5а оонньоон лауреат буолбутум. Бу сайын Намнга сольнай концерт биэриэхтээхпин.
-Новосибирскай куораты сoбyлээтинг дуо? Эн санаа5ар хайдах куоратый?
-Мин санаабар наhаа улахан, кыраhыабай куорат, оhуоба мастар тыллалларын са5ана куорат кэрэ кoстyyлэнээччи.
-Бу куоракка олорор сахалары кытта тoho билэ5иний?
-Син элбэх студены билэбин. Торговай уонна педагогическай институттартан. Тyгэнинэн туттан торговайга yoрэнэр Марианна5а, Руслангнга, Гутя5а, Аня5а привет тириэрдиэм этэ.
-Иллэн кэмнгэр тугунан дьарыктанаргын сoбyлyyгyн?
-Музыка истэбин, уруhуйдааччыбын, кинигэ аа5абын уонна дьоммор сурук суруйабын.
-Аныгы музыканы интириэhиргиигин дуо?
-Аныгы музыканы наhаа сoбyлyyбyн. Саамай сoбyлээн истэрим - "Нирвана", "Prodigy", Селин Дион уо.д.а.
-Киhи ханнык хаачыстыбаларын сыаналыыгын?
-Эйэ5эс майгы. Уонна киhини oйдyyр, чиэhинэй киhини убаастыы кoрoбyн.
-Ба5а санаалааххын дуо?
-Ба5а санаам диэн, кэлин улахан пианистка буолуохпун ба5арабын уонна кыhаллан yчyгэйдик yoрэннэхпинэ санаабын ситиhиэм диэн бигэ эрэллээхпин.
-Тyмyккэ аа5ааччыларга тугу ба5арыан этэй?
-yoрэхтэригэр yрдyк ситиhиини уонна дьолу!
-Рена, эппиэттэрин, кэпсээнин иhин махтал. Эйиэхэ эмиэ yoрэххэ yрдyк ситиhиилэри, ба5а санаан туоларын, инники олоххор туох баар yчyгэйи ба5арабыт!
Интервьюны ылла Таня Пестрякова (НГПУ ХГФ III курс).

***
Программа ыhыах - 98
Саха сириттэн Новосибирскайга уорэнэ сылдьар студеннар уонна олохтоохтор

9 мая
9.00-10.00 Заезд
11.00-12.00 Торжественное открытие
12.00-14.00 Концерт и конкурс
14.00-15.00 Плотный обед
15.00-16.00 Брейн-ринг
16.00-20.00 Спортивные игры:
хапса5ай, куобах, кылыы, волейбол (три юноши, три девушки).
20.30-21.30 Праздничный ужин.
22.30-??.?? Дискотека

10 мая
8.00- 9.00 Завтрак для непроспавших.
9.00-10.00 Свободное время.
10.00-11.30 Собрание. Утверждение устава. Выборы президента и вице-президентов.
12.00 Отъезд.

Стоимость билета - 78 рублей. ($12)

Если Вы
искатель сути или
фантазёр или
энтузиаст или
видите свое дальнейшее
саморазвитие в практике или
иногда задаётесь
философскими вопросами,
к тому же владеете якутским языком
и хотите совершенствовать его,
обладаете свободным временем,
страдаете от нереализованности творческих
порывов,то именно Вы подходите
для работы в СОНУННАР.
СОНУННАР приглашает на работу
главного редактора, редактора по рубрикам,
корреспондента, менеджера и просто пистеля.
Вместе с тем Вы получите расширение ареала
общения (и обитания!) - сверстники,
интеллигенция, бюрократия Якутии, ну и
конечно большой опыт в писательском деле.
Пишите по адресу: tobul_news@yahoo.com
Message BoardAboutLinksGallery

News Archive
© 1998 by Tobul Club. You'll need cyrillic fonts Arial/Arial Black to view this page.